Zasiłek dla opiekuna

Za okres od 1 lipca 2013 r. do 14 maja 2014 r., w którym spełniałeś lub spełniałaś warunki do świadczenia pielęgnacyjnego z ustawy o świadczeniach rodzinnych. Dostajesz za ten czas także ustawowe odsetki według ustawy o postępowaniu cywilnym. Odsetki przysługują do dnia wejścia w życie ustawy o zasiłkach dla opiekunów.

Od 15 maja 2014 r. do dnia ważności orzeczenia o niepełnosprawności, jeśli nadal spełniasz warunki do świadczenia pielęgnacyjnego z ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Zasiłek dla opiekuna nie przysługuje, gdy:

• masz ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego albo świadczenia pielęgnacyjnego, podjęłaś lub podjąłeś pracę albo zaprzestałaś lub zaprzestałeś opieki nad osobą niepełnosprawną,
• na osobę wymagającą opieki ktoś inny ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego.

Zasiłki dla opiekunów, koszty ich obsługi, składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z ubezpieczenia społecznego oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne są finansowane z budżetu państwa, ze środków na realizację świadczeń rodzinnych.

Od 1 stycznia 2024 r. ustawa o świadczeniu wspierającym zmieniła system świadczeń dla osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów. Wprowadziła świadczenie wspierające, zmieniła warunki świadczenia pielęgnacyjnego i zlikwidowała specjalny zasiłek opiekuńczy.

Skutki dla zasiłku dla opiekuna:

• Zasiłek nie przysługuje, jeśli osoba wymagająca opieki ma przyznane prawo do świadczenia wspierającego.
• Jeśli osoba wymagająca opieki albo jej przedstawiciel złoży wniosek o świadczenie wspierające, postępowanie o ustalenie zasiłku zawiesza się do czasu rozstrzygnięcia tej sprawy. Prawo ustala się dopiero po rozstrzygnięciu przez ZUS.
• Wypłata zasiłku jest wstrzymana, jeśli taki wniosek został złożony.
• Jeśli ZUS odmówi świadczenia wspierającego albo pozostawi wniosek bez rozpatrzenia, zasiłek wypłaca się od miesiąca, w którym go wstrzymano, do końca okresu, na który go przyznano. Warunek: spełniasz warunki z ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu dotychczasowym.
• Za nienależnie pobrany uważa się zasiłek wypłacony za okres, za który osoba wymagająca opieki dostała świadczenie wspierające.

Osoba z niepełnosprawnościami może we wniosku do ZUS zdecydować, od którego miesiąca chce mieć świadczenie wspierające. Dzięki temu nie dostanie go za ten sam okres, za który jej opiekun dostał zasiłek w gminie, i nie powstanie nienależnie pobrany zasiłek.

Świadczenie wspierające jest skierowane do osób z niepełnosprawnościami w wieku od ukończenia 18 roku życia, które mają decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia od 70 pkt do 100 pkt. Poziom potrzeby wsparcia ustalają w formie decyzji wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności. Świadczenie przyznaje i wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych na wniosek osoby z niepełnosprawnościami lub jej przedstawiciela.

Świadczenie jest dostępne dla osób z ustalonym poziomem potrzeby wsparcia:

• od 1 stycznia 2024 r.: od 87 do 100 pkt,
• od 1 stycznia 2025 r.: od 78 do 86 pkt,
• od 1 stycznia 2026 r.: od 70 do 77 pkt.

Wyjątek: osoba, na którą przyznano na podstawie dotychczasowych przepisów prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego albo zasiłku dla opiekuna, albo prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2024 r., może dostać świadczenie wspierające od 1 stycznia 2024 r. także wtedy, gdy ma poziom potrzeby wsparcia niższy niż 87 punktów.

Świadczenie wynosi, zależnie od poziomu potrzeby wsparcia, od 40% do 220% renty socjalnej. To kwota netto, bez potrąceń na podatek dochodowy i ubezpieczenie zdrowotne.

Świadczenie przyznaje się co do zasady nie wcześniej niż od dnia, w którym wojewódzki zespół ustalił poziom potrzeby wsparcia. W przypadku wniosków o wydanie tej decyzji złożonych w 2024 r. zespoły ustalają poziom potrzeby wsparcia od dnia złożenia wniosku. Więcej informacji o świadczeniu wspierającym uzyskasz w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych.

Po śmierci osoby wymagającej opieki zachowujesz prawo do zasiłku do ostatniego dnia miesiąca następującego po miesiącu zgonu. Nie dotyczy to sytuacji, gdy zgon nastąpił przed 1 stycznia 2024 r.

Jeśli zachowujesz zasiłek na tych zasadach, nie tracisz prawa do świadczenia rodzicielskiego, dodatku do zasiłku rodzinnego ani zasiłku dla opiekuna, nawet gdy podejmiesz zatrudnienie lub inną pracę zarobkową albo ustalono Ci prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego albo świadczenia pieniężnego dla członków rodziny funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia.