Świadczenie wspierające

Wyjątkiem od harmonogramu jest art. 64 ustawy. Osoba wymagająca opieki, na którą przyznano:

1. na podstawie dotychczasowych przepisów prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego albo zasiłku dla opiekuna,
2. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2024 r.,

może dostać świadczenie wspierające od 1 stycznia 2024 r. także wtedy, gdy decyzja ustaliła poziom potrzeby wsparcia niższy, czyli od 70 do 89 punktów.

Świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy i zasiłek dla opiekuna nie przysługują, jeśli osoba wymagająca opieki ma przyznane prawo do świadczenia wspierającego.

Gdy osoba wymagająca opieki albo jej przedstawiciel złoży wniosek o świadczenie wspierające:

• gmina zawiesza postępowanie o świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna do czasu rozstrzygnięcia sprawy w ZUS,
• po rozstrzygnięciu ZUS gmina ustala prawo do tych świadczeń,
• wypłata przyznanego już świadczenia opiekuna jest wstrzymana.

Jeśli ZUS odmówi świadczenia wspierającego albo pozostawi wniosek bez rozpatrzenia, świadczenie opiekuna wypłaca się od miesiąca, w którym wstrzymano wypłatę, do końca okresu, na który je przyznano. Warunek: opiekun nadal spełnia warunki z ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.

Świadczenie opiekuna wypłacone za okres, za który osoba wymagająca opieki dostała świadczenie wspierające, jest nienależnie pobrane. Opiekun musi je zwrócić wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

Ustawa wprowadza regulacje dla opiekunów, którzy przestaną pobierać świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, bo osoba z niepełnosprawnościami wybrała świadczenie wspierające:

• z budżetu państwa opłacane są składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i zdrowotne opiekuna osoby, która pobiera świadczenie wspierające. Warunki: opiekun mieszka i gospodaruje wspólnie z osobą z niepełnosprawnościami i nie podejmuje zatrudnienia. Obejmuje to także opiekunów, którzy wcześniej nie pobierali świadczeń opiekuńczych. Ubezpieczenia realizuje ZUS na wniosek opiekuna składany do ZUS,
• opiekun może dostać zasiłek dla bezrobotnych oraz świadczenie przedemerytalne.

W komunikacie z 9 października 2023 r. ośrodek informował także o planowanym uruchomieniu programu aktywizacji zawodowej dla opiekunów, którzy pobierali te świadczenia opiekuńcze.

Specjalny zasiłek opiekuńczy: z dniem 1 stycznia 2024 r. uchylono art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Od tej daty zasiłek nie jest przyznawany nowym świadczeniobiorcom. Jest przyznawany po 31 grudnia 2023 r. tylko w pewnych przypadkach, na zasadzie zachowania praw nabytych. Szczegóły: Specjalny zasiłek opiekuńczy.

Świadczenie pielęgnacyjne na nowych zasadach: przysługuje wyłącznie osobom opiekującym się osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia. Uchylono warunek rezygnacji z zatrudnienia lub niepodejmowania pracy, więc nie musisz rezygnować z pracy. Uchylono też przepisy o kolejności osób uprawnionych, o przyznaniu świadczenia od daty powstania niepełnosprawności, o własnej emeryturze lub rencie opiekuna jako przeszkodzie oraz o ograniczeniu zbiegów świadczeń rodzinnych. Uchylono również przepis, który uzależniał przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego rolnikom, małżonkom rolników i domownikom od zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie. Dlatego uchylono też przepisy ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników o opłacaniu za te osoby składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Składki do KRUS na dotychczasowych zasadach opłacają właściwe organy tylko za osoby pobierające świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy i zasiłek dla opiekuna na podstawie dotychczasowych przepisów. Szczegóły: Świadczenie pielęgnacyjne.

Po śmierci osoby wymagającej opieki opiekun zachowuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego do ostatniego dnia miesiąca następującego po miesiącu zgonu. Analogiczna zasada dotyczy osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy na dotychczasowych zasadach oraz zasiłek dla opiekuna, ale tylko gdy zgon nastąpił po 31 grudnia 2023 r.

W sprawach o świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy i zasiłek dla opiekuna, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się dotychczasowe przepisy.

Osoby, którym przed 1 stycznia 2024 r. albo także po tej dacie, ale na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r., przyznano co najmniej do 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, zachowują je według dotychczasowych przepisów, nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który przyznano prawo. Zachowują je także przy nowym orzeczeniu, jeśli:

1. złożą wniosek o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w ciągu 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia,
2. złożą wniosek o ustalenie prawa do świadczenia w ciągu 3 miesięcy od dnia wydania orzeczenia.

Prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego trwa także na kolejne okresy zasiłkowe, jeśli wniosek na nowy okres złożysz w ciągu 3 miesięcy od dnia następującego po zakończeniu poprzedniego okresu.

Nowe warunki świadczenia pielęgnacyjnego dotyczą opiekunów osób do ukończenia 18. roku życia z odpowiednim orzeczeniem, gdy prawo do świadczeń powstało po 1 stycznia 2024 r. Jeśli pobierasz świadczenie pielęgnacyjne i opiekujesz się osobą do ukończenia 18. roku życia, a chcesz po 31 grudnia 2023 r. dostawać je na nowych zasadach (z możliwością pracy), musisz zrezygnować z pobierania świadczenia na starych zasadach i złożyć wniosek o ustalenie prawa na nowych zasadach.