Świadczenie rodzicielskie

Ojciec dziecka dostaje świadczenie rodzicielskie, gdy:

• matka dziecka skróciła na swój wniosek okres pobierania świadczenia rodzicielskiego, zasiłku macierzyńskiego lub uposażenia za okres urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego lub urlopu rodzicielskiego, po wykorzystaniu co najmniej 14 tygodni od dnia urodzenia dziecka,
• matka dziecka zmarła,
• matka porzuciła dziecko.

W takim przypadku 3 miesiące na złożenie wniosku liczysz od dnia skrócenia okresu pobierania świadczenia, śmierci matki dziecka lub porzucenia dziecka przez matkę.

Świadczenie przysługuje od dnia:

• porodu, jeśli jesteś matką lub ojcem dziecka,
• objęcia dziecka opieką, jeśli jesteś opiekunem faktycznym dziecka (nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 14. roku życia),
• objęcia dziecka opieką, jeśli jesteś rodziną zastępczą, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej (nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 7. roku życia, a przy dziecku z odroczonym obowiązkiem szkolnym do ukończenia 10. roku życia),
• przysposobienia dziecka, jeśli je przysposobiłeś lub przysposobiłaś (nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 14. roku życia).

Świadczenie rodzicielskie nie przysługuje, jeśli:

• co najmniej jeden z rodziców dziecka, opiekun faktyczny dziecka (osoba faktycznie opiekująca się dzieckiem, która wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka) albo rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, dostaje zasiłek macierzyński lub uposażenie za okres urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego lub uzupełniającego urlopu macierzyńskiego,
• dziecko umieszczono w pieczy zastępczej (dotyczy matki, ojca i osoby, która przysposobiła dziecko),
• jeden z rodziców dziecka, opiekun faktyczny dziecka albo rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, nie sprawuje lub przestał sprawować osobistą opiekę nad dzieckiem, także z powodu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, które uniemożliwiają tę opiekę,
• w związku z wychowywaniem tego samego dziecka lub opieką nad nim jest już ustalone prawo do świadczenia rodzicielskiego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 ustawy, świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna,
• osobom uprawnionym przysługuje za granicą świadczenie o podobnym charakterze, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Jeśli dziecko urodziła kobieta pobierająca zasiłek dla bezrobotnych w okresie, o którym mowa w art. 73 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w ciągu miesiąca po jego zakończeniu albo w okresie przedłużenia zasiłku na podstawie art. 73 ust. 3 tej ustawy, świadczenie rodzicielskie przysługuje jednemu z rodziców w wysokości różnicy. To różnica między kwotą świadczenia rodzicielskiego a kwotą zasiłku dla bezrobotnych pobieranego przez kobietę, pomniejszonego o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Świadczenie przysługuje przez okres:

Świadczenie rodzicielskie wynosi 1000 zł miesięcznie. Nie jest uzależnione od kryterium dochodowego. Jest to kwota netto, bo świadczenie nie podlega opodatkowaniu ani innym obciążeniom.

Kwotę za niepełny miesiąc ustala się tak: kwotę świadczenia dzieli się przez liczbę wszystkich dni kalendarzowych w tym miesiącu, a wynik mnoży przez liczbę dni, za które świadczenie przysługuje. Kwotę za niepełny miesiąc zaokrągla się do 10 groszy w górę.

Od 19 marca 2025 r. obowiązuje dodatkowy, uzupełniający urlop macierzyński: do 8 tygodni lub do 15 tygodni, zależnie od okresu hospitalizacji i tygodnia ciąży, w którym urodziło się dziecko, lub jego masy urodzeniowej. Z tego powodu zmieniły się też przepisy o świadczeniu rodzicielskim.

Okres przysługiwania świadczenia wydłuża się o tydzień za każdy tydzień pobytu dziecka w szpitalu:

• gdy dziecko urodziło się przed ukończeniem 28. tygodnia ciąży lub z masą urodzeniową nie większą niż 1000 g: do upływu 15. tygodnia po porodzie,
• gdy dziecko urodziło się po ukończeniu 28. tygodnia ciąży i przed ukończeniem 37. tygodnia ciąży i miało masę urodzeniową większą niż 1000 g: do upływu 8. tygodnia po porodzie,
• gdy dziecko urodziło się po ukończeniu 37. tygodnia ciąży: za pobyt w szpitalu od 5. dnia do upływu 8. tygodnia po porodzie, pod warunkiem że pobyt trwał co najmniej 2 kolejne dni, a pierwszy z nich przypadał w okresie od 5. do 28. dnia po porodzie.

Zasady liczenia:

• przy kilku dzieciach z jednego porodu liczy się masa dziecka o najniższej masie urodzeniowej i pobyt w szpitalu dziecka hospitalizowanego najdłużej,
• okresy pobytu dziecka w szpitalu do upływu odpowiednio 8. albo 15. tygodnia po porodzie sumuje się,
• niepełny tydzień zaokrągla się w górę do pełnego tygodnia, a tydzień ma 7 dni (na przykład 15 dni daje po zaokrągleniu 3 tygodnie przedłużenia),
• łączny wymiar świadczenia ustala się tak, że termin określony w tygodniach kończy się z upływem tego dnia w ostatnim tygodniu, który nazwą odpowiada początkowemu dniowi terminu,
• osoba, która objęła dziecko opieką albo przysposobiła je, ma prawo do wydłużenia, jeśli pobyt dziecka w szpitalu miał miejsce po objęciu dziecka opieką lub po przysposobieniu.

Prawo do wydłużenia ustala się jednorazowo na wniosek. Wniosek możesz złożyć w różnych terminach, ale kolejne pobyty dziecka w szpitalu po ustaleniu prawa do wydłużenia nie dają prawa do kolejnego przedłużenia.

Brzmienie art. 17c ustawy obowiązujące od 19 marca 2025 r. stosuje się także do osoby, która w dniu 19 marca 2025 r. była uprawniona do świadczenia rodzicielskiego lub je pobierała. Prawo ustala się wtedy na jej wniosek, złożony nie później niż do ostatniego dnia miesiąca następującego po upływie okresów przysługiwania świadczenia.