Zasiłek rodzinny i dodatki

Zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeśli:

• dziecko lub osoba ucząca się pozostaje w związku małżeńskim,
• dziecko lub osoba ucząca się została umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo w rodzinie zastępczej,
• pełnoletnie dziecko lub osoba ucząca się ma prawo do zasiłku rodzinnego na własne dziecko,
• członkowi rodziny przysługuje na dziecko zasiłek rodzinny za granicą, chyba że przepisy o koordynacji zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Zasiłek nie przysługuje też osobie samotnie wychowującej dziecko, jeśli od drugiego z rodziców nie ustalono na rzecz dziecka świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego od sądu lub przez sąd zatwierdzonego. Wyjątki:

• rodzice lub jedno z rodziców dziecka nie żyje,
• ojciec dziecka jest nieznany,
• powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców dziecka zostało oddalone,
• sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka.

Od 1 stycznia 2016 r. możliwe jest otrzymanie świadczeń rodzinnych mimo przekroczenia dochodu. Przekroczenie progu (674 zł na osobę w rodzinie albo 764 zł w rodzinie z dzieckiem z niepełnosprawnością) nie oznacza automatycznie utraty zasiłku rodzinnego i dodatków.

Za każde przekroczenie progu o 1,00 zł łączna kwota zasiłków rodzinnych i dodatków przysługujących rodzinie jest pomniejszana o 1,00 zł. Liczy się łączny dochód netto wszystkich członków rodziny. Świadczenia są wypłacane, gdy kwota do wypłaty po tym pomniejszeniu wynosi co najmniej 20,00 zł.

Za utratę dochodu uznaje się:

• uzyskanie prawa do urlopu wychowawczego,
• utratę prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych,
• utratę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,
• utratę zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej, renty socjalnej lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego,
• wykreślenie z rejestru pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszenie jej wykonywania,
• utratę zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,
• utratę zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń lub utratę świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej,
• utratę świadczenia rodzicielskiego,
• utratę zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników,
• utratę stypendium doktoranckiego,
• obniżenie wynagrodzenia z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej albo obniżenie dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej z powodu przeciwdziałania COVID-19.

Za uzyskanie dochodu uznaje się:

• zakończenie urlopu wychowawczego,
• uzyskanie prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych,
• uzyskanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,
• uzyskanie zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej, renty socjalnej lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego,
• rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej lub wznowienie jej wykonywania po okresie zawieszenia,
• uzyskanie zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,
• uzyskanie świadczenia rodzicielskiego,
• uzyskanie zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników,
• uzyskanie stypendium doktoranckiego.

Dodatek przysługuje jednorazowo w wysokości 1000 zł. Dostają go matka, ojciec albo opiekun prawny dziecka.

Opiekun faktyczny dostaje dodatek na dziecko w wieku do ukończenia pierwszego roku życia, jeśli nie przyznano go rodzicom ani opiekunowi prawnemu dziecka.

Gdy występujesz o przysposobienie więcej niż jednego dziecka albo urodziło się więcej niż jedno dziecko podczas jednego porodu, dodatek przysługuje na każde dziecko.

Wniosek o dodatek składasz do ukończenia przez dziecko pierwszego roku życia.

Dodatek wynosi 400 zł miesięcznie.

Dostaje go matka, ojciec, opiekun faktyczny albo opiekun prawny dziecka, jeśli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką i jest uprawniony do urlopu wychowawczego. Dodatek przysługuje nie dłużej niż przez:

• 24 miesiące kalendarzowe,
• 36 miesięcy kalendarzowych, jeśli opiekujesz się więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu,
• 72 miesiące kalendarzowe, jeśli opiekujesz się dzieckiem z orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Za niepełny miesiąc kalendarzowy dostajesz 1/30 dodatku miesięcznego za każdy dzień. Kwotę za niepełny miesiąc zaokrągla się do 10 groszy w górę.

Gdy oboje rodzice lub opiekunowie prawni dziecka korzystają z urlopu wychowawczego w tym samym czasie, przysługuje jeden dodatek.

Kiedy dodatek nie przysługuje

• bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego pozostawałeś lub pozostawałaś w stosunku pracy krócej niż 6 miesięcy,
• podjąłeś lub podjęłaś albo kontynuujesz zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, która uniemożliwia osobistą opiekę nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego,
• dziecko przebywa w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez więcej niż 5 dni w tygodniu (nie dotyczy dziecka przebywającego w zakładzie opieki zdrowotnej) oraz w innych przypadkach zaprzestania sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem,
• w okresie urlopu wychowawczego korzystasz z zasiłku macierzyńskiego.

Obywatelom państw członkowskich Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego do okresu zatrudnienia wymaganego do nabycia prawa do dodatku zalicza się okres zatrudnienia na terytorium tych państw.

Dokumenty do wniosku o ten dodatek są w sekcji „Dokumenty”.

Dodatek wynosi 193 zł miesięcznie na dziecko, nie więcej niż 386 zł na wszystkie dzieci. Na dziecko z orzeczeniem o niepełnosprawności lub o znacznym stopniu niepełnosprawności dodatek zwiększa się o 80 zł na dziecko, nie więcej niż o 160 zł na wszystkie dzieci.

Dostaje go samotnie wychowująca dziecko matka lub ojciec, opiekun faktyczny dziecka albo opiekun prawny dziecka, jeśli nie zasądzono świadczenia alimentacyjnego na rzecz dziecka od drugiego z rodziców, ponieważ:

• drugi z rodziców dziecka nie żyje,
• powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone,
• ojciec dziecka jest nieznany.

Dodatek przysługuje też osobie uczącej się, jeśli oboje jej rodzice nie żyją.

Dodatek wynosi 95 zł miesięcznie na trzecie i na następne dzieci uprawnione do zasiłku rodzinnego.

Dostaje go matka, ojciec, opiekun faktyczny dziecka albo opiekun prawny dziecka.

Dodatek wynosi miesięcznie:

• 90 złna dziecko w wieku do ukończenia 5 roku życia
• 110 złna dziecko w wieku powyżej 5 roku życia do ukończenia 24 roku życia.

Dostaje go matka, ojciec, opiekun faktyczny dziecka albo opiekun prawny dziecka, a także osoba ucząca się. Dodatek pokrywa zwiększone wydatki związane z rehabilitacją lub kształceniem dziecka w wieku:

• do ukończenia 16 roku życia, jeśli dziecko ma orzeczenie o niepełnosprawności,
• powyżej 16 roku życia do ukończenia 24 roku życia, jeśli dziecko ma orzeczenie o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Dodatek przysługuje przez 10 miesięcy w roku, w okresie nauki od września do czerwca następnego roku kalendarzowego. Dostaje go matka, ojciec, opiekun prawny albo opiekun faktyczny dziecka lub osoba ucząca się:

• 113 złmiesięcznie na dziecko, gdy mieszkasz w miejscowości, w której jest siedziba szkoły ponadgimnazjalnej lub szkoły artystycznej, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki. Dotyczy to też szkoły podstawowej lub gimnazjum w przypadku dziecka lub osoby uczącej się z orzeczeniem o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności
• 69 złmiesięcznie na dziecko, gdy dojeżdżasz z miejsca zamieszkania do miejscowości, w której jest siedziba szkoły. Dotyczy to szkoły ponadgimnazjalnej oraz szkoły artystycznej, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki w zakresie odpowiadającym nauce w szkole ponadgimnazjalnej.

Dokumenty do wniosku o ten dodatek są w sekcji „Dokumenty”.

Dodatek przysługuje raz w roku w związku z rozpoczęciem roku szkolnego albo rocznego przygotowania przedszkolnego. Wynosi 100 zł na dziecko.

Dostaje go matka, ojciec, opiekun faktyczny dziecka albo opiekun prawny dziecka, a także osoba ucząca się, na częściowe pokrycie wydatków związanych z rozpoczęciem w szkole nowego roku szkolnego.